Bugün - 24 Ağustos 2017 Perşembe
Foto Galeri
Video Galeri
Biz kimiz
Reklama
Gagauz Şarkıları
Aza Ol
 Bize Ulaşın
www.meydangazetasi.com Logo
-
Hava Komrat °C
Haber Detayları

Dünnedä insannarın yaşamasında migrațiya olayları herzaman periodik olarak er alêrlar.Yaşamak erini sık diiştirmeklär uurêêrlar çok halklara. Sebeplär bunun için türlü-türlü: cenklär, sert baskı yapan kuvetlär, inan, rejimä baalı kırlatmaklar, taa uygun hem raat erleri aaramaklar h. b. Bölä güç atlamadı gagauzları da. Türk dilli etnos ortodoks inanınnan çok sıra er diiştirmää zorunda kaldı. Geçti 200 yıldan zeedä, nicä gagauzlar Bulgariyadan taşındılar, büün artık çok bileriz Ana tarafımızın tarihindän, ama hergünkü tanışmaklar, buluşmaklar – eni detalileri açıklêêr.

BİZİM ECEL İSTORİYALARIMIZ Haberi - 05 Mart 2014 Çarşamba - 10:05
Dünnedä insannarın yaşamasında migrațiya olayları herzaman periodik olarak er alêrlar.Yaşamak erini sık diiştirmeklär uurêêrlar çok halklara. Sebeplär bunun için türlü-türlü: cenklär, sert baskı yapan kuvetlär, inan, rejimä baalı kırlatmaklar, taa uygun hem raat erleri aaramaklar h. b. Bölä güç atlamadı gagauzları da. Türk dilli etnos ortodoks inanınnan çok sıra er diiştirmää zorunda kaldı. Geçti 200 yıldan zeedä, nicä gagauzlar Bulgariyadan taşındılar, büün artık çok bileriz Ana tarafımızın tarihindän, ama hergünkü tanışmaklar, buluşmaklar – eni detalileri açıklêêr.
Resmi küçültmek için üzerini tıklayın...

   1925-26-cı yıllarda gagauzlar taşınnmışlar Üülen Amerikanın devletlerinä. Elbet, uzak yolculuu yaparkan, kimileri kaybetmişlär aralarından yakınnarını. Gelip Braziliya, Urugvay, Argentina taraflarına, onnar zor çekeräk işlemişlär tarlalarda, büütmüşlär kofe hem başka çiftçilik mallarını. Zamannan göçmennär, biraz para toplayabilip, toprak almışlar, ev hem ranço edenmişlär, kabletmişlär bilgi, üürenmişlär eni kasaba zanaatlarını. En başta, sözleşmelerä görä, bizim insannar sade tarlada işleyäbilärmişlär, sora zamannan durum diişmiş. Ozamandan geçti 90 yıla yakın. Gagauzlar erleştilär oralarda, uzak hem yabancı erlär onnara Ana toprak oldu artık. Oldular Braziliya vatandaşları, ama kendi küçük Besarabiya topraklarını, Gagauziyayı, unutmadılar. Çoyu gagauzça biler şindi dä. Romın okupaţiya zamannarında çoyu insannar taa ii yaşamak aarama neetinnän kırlamışlar buralardan uzak hem hiç tanınmayan taraflara…

   Bu annatmamızda açıklayacez Baurçu küüyündän Slav aylesinin Braziliyaya migraţiyası için. Sanêrım, bu kısa annatma istoriyamıza eklenecek, çünkü her devletin tarihini düzer kasaba, küü hem elbetki her insanın ayırıca yaşaması...

Födor Nikolaeviç Slav (1938 d.y.) – “Maurdi Mitinin Kolinin çocuu Todi”

   - Bän tamannadım artık 75 yaşımı. İleri çok kiyat yazdım çiçu İliyaya Braziliyaya. O kendi aylesinnän 1925-ci yılda Braziliyaya taşındı. Onnarlan bilä kısmetini aaramaa gitti benim ikinci çiçum Nikulay da. “Maurdi Miti” aylesindä vardı 7 kardaş, onnardan dördü düüştülär Birinci Dünnä cengindä, ikisi orada yaralandılar. Bän kendi bobamdan işittiydim, ani hepsi kardaşlar istärmişlär başka erä gitmää işlemää. Ama komisiya, ani ayırarmış işçileri, pek saalıklı onnarı bulmamış da hepsinä aşırıya gitmää deyni viza vermemiş. O üzdän sade 2 kardaş aylelerinnän hem başka baurçulularlan, satıp kendi evlerini, varlıını, gitmişlär bilinmeyän, tanınmayan uzak devletä. Kimileri akıllı yapmış, brakmışlar evlerini senselelerinä, hesaba alarak, ani geeri dönärselär, yaşayacek köşeleri olsun.

  Uzak yola hepsi senselelär gidänneri geçirdi trenä kadar. Trennän İtalyan portuna kadar “Triesta” gittilär, sora da gemiylän çok uzun zaman denizdä hem okeanda gittilär, taa San- Paulo kasabasına kadar.

  Çoyu bizim insannar dayanamamışlar yabancılıkta kul gibi işlemää toprakta. Benim Nikolay çiçu bir yıldan sora kendi aylesinnän geeri döndü. O annadardı, ani yolda ölenneri atarmışlar okeana suya. Taa sora çiçu nedänsä pişman oldu, ani brakmadı orada büük oolunu, çünkü Besarabiyada taa kıtlıktı, zorluktu. Kimi gagauzlar sınaşamadılar oradakı kurallara, lääzımdı üürensinnär portugal dilini…

  Ama çiçu İlya Slav – “Maurdi Mitinin çocuu Lişka” – kaldı orada heptenä. Becerdi sınaşmaa, hem ilk karısının Annanın ölümündän sora eni aylä dä kurdu. Onnarın vardı 5 uşakları: Pötr, Vasiliy, Födor, Matröna, Mariya. Hepsinin orada oldu taa ikişär uşakları. Çiçu İliyanın çocuu Petri (1915 d. y.) çok yıl işledi dermendä, sade bir klası romın şkolasından vardı. Te o bana taa ölüncä hep kiyat yazdı. Pek istärdi gelmää bizä musaafirlää, ama o yolculuk hep uzardı, ölä da gerçekleşmedi. Benim ayläm onunnan yazışardı taa 1974-cü yıladan. Bobam Nikolay yazmaa- okumaa bilmärdi, onun için orayı kiyatları bän yazardım.

  1974-cü yılda bana yavaştan kulamaa söledilär, ani bän kapadayım bu kiyat yazmak işlerini uzaktakı senselelerimä, neçinki bu pek kötü işä varmış nasıl dönsün. Ozaman, Sovet Birliindä, KGB pek dikkatlı kontrol edärdi yazışmaları. Hepsi kiyatlar açılardı, onnarı incelärdi devlet korumanın adamnarı. O beterä karar aldım başka yazışmamaa. San-Paulodan da kiyatların gelmesi kesildi, çünkü benim çiçu (1889 d. y) hem onun oolu Petri (1915 d. y.) öldülär. Onnarın uşakları da 2-ci, 3-cü kuşakta, sanêrım, pek istämeerlär buralara gelmää, gagauzçayı da bilmeerlär elbet.

   Benim arhivimdä var çok kiyat, angılarını kablettim San-Paulodan Peti çiçudan. Onnar bana pek paalı, anmak için. Aklıma getirerim, ani Peti çiçunun vardı kızı Anna, o bankada işlärdi hem oolları Murilyo hem İlya. Onnar artık 3-cü kuşak olêrlar benim senselelerim bobamın tarafından. Bilerim, ani uzun vakıt yaşadılar San-Pauloda, adresi da tutêrım. Taa sora onnar evini sattıllar da başka erä yaşamaa geçtilär. Orasını bän bilmeerim.

   Taa aklımda tutêrım, ani 70-ci yıllarda bir çadırlıyka, Evdokiya Jelezoglo, geldiydi musaafirlää oralardan da seläm bizä dä getirdiydi, annattıydı benim İlüşa çiçum hem Peti çiçum için. Birkaç ta patret bizä verdiydi. Taa bir göçmenin Manastırlı soy adıydı, o da seläm getirdiydi bizä çiçulardan. Var birkaç patredim, angılarını koruyêrım hem inanêrım, ani nezamansa Allahın yardımınnan buluşmamız gerçekleşecek. Bän bunu pek isteerim.

Konstantin Kurdoglo

Haberin Diğer Fotoğrafları
 
Anahtar Kelimeler:Dünnedä, insannarın, yaşamasında, migrațiya, olayları, herzaman, periodik, o,
Kaynak / Editör:
 
Yorumlar
*** Yorum Yaz
Bu habere hiç yorum yapılmamış, ilk yorumu siz yapın.

Diğer BİZİM ECEL İSTORİYALARIMIZ Haberleri

BİZİM ECEL İSTORİYALARIMIZ
Diğer Başlıklar

Türkiye'den GRT'ye teknik yardım
Общество турецко-молдавской дружбы издало более 34 тысяч экземпляров гагаузских книг
Türk Dünyasında Kadın
İvan ÇELAK – BALLAD
EVROPADAKİ TÜRK SOLUU GAGAUZLAR 1. BÖLÜM
EVROPADAKİ TÜRK SOLUU GAGAUZLAR 2. BÖLÜM
EVROPADAKİ TÜRK SOLUU GAGAUZLAR 3. BÖLÜM
EVROPADAKİ TÜRK SOLUU GAGAUZLAR 4. BÖLÜM
EVROPADAKİ TÜRK SOLUU GAGAUZLAR 5. BÖLÜM
E-kitap

Meydan Fm

Sesi duyabilmek için, videoları izlerken Meydan FM'i durdurunuz lütfen.

E-Gazeta
Anket

Meydan! gazetası nasıl olmuş?


  
Beendim496 Kişi (% 84 )
  
Pek beenmedim35 Kişi (% 6 )
  
Çoktan lääzımdı olsun56 Kişi (% 10 )

Toplam 587 Kişi

Röportajlar
BİZİM ECEL İSTORİYALARIMIZ
İVAN RODİONOVİÇ KELEŞ – UZBEKİSTAN NEFTEGAZ SFERASININ İLERLENMESİNDÄ BÜÜK KATKIDA BULUNANNARDAN BİRİSİUzbekistanda İvan Keleş yaş&e...
»
»
Kim Kimdir
Anasayfa
Site Haritası
Sitenize Ekleyin
RSS Kaynağı
Hakkımızda
Reklama
Gagauz Şarkıları
Biz kimiz
Facebook
Twitter
Baalantı
Copyright ©2013 - Tüm hakları saklı tutulmaktadır.
Bu sitede yayınlanan tüm resim, materyal ve içeriğin telif hakları tarafımızca saklı olup izinsiz alınıp kullanılamaz.
0,06ms