Haber Detayı
06 Mart 2014 - Perşembe 17:44 Bu haber 2038 kez okundu
 
Tudora Arnautun çevirmesindä ukraynalı şair Taras Şevçenko hem “Kobzar”
ÜÜRENMÄK Haberi


VASİYET

Gömün beni ve ayağa kalkın,

Zincirleri kırın

Ve zalim düşman kanı ile

Özgürlüğe varın.

Ve beni bu büyük,

Özgür ve yeni toplumda

Hayırla yad ederek,

Unutmayın sessizce hatırlamayı.

Şevçenko/Pereyaslov, 25 Aralık 1845

    Koyu eşil benizdä bir auca erleşecek hem pek da kalın olmayan bir kiyat. Kapaanda – parkta boş bir skemnedä outran bir adamın anıt patredi var (bu patret Taras Şevçenkonun anıtı MAUP Universitetin önündä). Kapaan üst payında yazılı:“Ukrayna Ulusal Şairi Taras Şevcenko – Kobzar – (Seçmeler)”, taa aşaasında sa: Ukraynaca’dan Türkçe’ye çeviren, Doç.Dr.Tudora ARNAUT, Ankara 2009.

     Bu kiyadı görüp, hemen aklıma geler bir soruş. Kim bu Tudora Arnaut? Taras Şevçenko kim? Ne o Kobzar? Bu soruşlara cuvap kabletmäk için, kiyadın sayfalarını çevirmää başlarkan, karşımıza çıkêr “Sunuş”. Doc.Dr. Tudora Arnautun imzasınnan yazılmış sunuş. Yazı bu cümläylän başlêêr: “Halklar kendi vatanın kahramannarını lääzım tanısın hem kendini başka, yabancı erlerdä tanıdarkan, genä lääzım o duyguları taşısınnar.”

    Tudora Arnaut – Azerbaycanda universitetini bitirmiş, taa sora da Ankarada Gazi Universitetindä masteratını yapmıştı. Şindi işleer Kiev Milli Taras Şevçenko adına Universitetindä, Türkologiya bölümündä. 2008-2013 yılların arasında olmuştu Bütün Ukrayna Cümnä Kuruluşu “Ukrayna Gagauzları Birlii” Dernään Başkanı. Tudora Arnaut Ukraynada tanınêr nicä o devletin vatandaşı, gagauz aydını, şair hem dä nicä bir türkolog.

    Avtor giriş yazısında yazêr, ani Sovet vakıdında Ukraynanın klasikleri başka devletlerdä pek tanıdılmarmış hem okunmarmış. Hep bölä durum vardı Türkiyada da. Bu üzerä, durumu düzeltmäk için, bişeylär yapmaa neetinä koymuş – bir türlü tanıtmaa bu klasıka insannarını.

    Genä giriştä avtor yazêr, ani Ukrayna Halk Şairi Taras Grigorieviç Şevçenkonun (9 mart 1814-10 mart 1961) yaşaması Ukrayna istoriyasının bir kısa annatması gibiydir. Yazar belli eder, ki 40 tane yaratmayı o seçmiş hem çevirmiş kiyattan “Kobzar”, neredä pay alarmış anılmış yazar Pavlo Movçanın giriş sözü (ukrain dilindä kiyat tiparlanmış “Prosvita” tipografiyasında). Bu çevirilär olmuşlar şıralı, açık hem pek yalpak, serbest dildä.

    Yazar burada şükür eder o vakıtlarda Ukrayna Yazarlar Birlii Baş Sekretarını Mihaylo Vasilenkoyu, türkolog doţent İrina Drigayı, HAKAK başkanını (Türkiyä) Prof. Dr. İrfan Ünver Hasrattınogluyu hem “Taras Şevçenko konusunda ustasını” Prof.Dr. Grigoriy Semenüku.

    Avtor kiyadın bitkisindä verer kısa sözlük bölümümü. “Kobzar” adın maanasını bu sözlärlän açıklêêr: “Kobzar – Ukrayna halk şairi, kopuzçusu. Bu insan kendi yaratmalarını kobzada (benzeer türk mandalinasına, adı da eski türk çalgısından kopuzdan alınmış) çalarak dilä getirmiş.

    Şevçenkonun şiirlerini türkçeyä çevirärkän, onun kullandıı tehnika kaluplarına maasuz uymaa çalıştıını yazêr Tudora Arnaut. Türk dünnäsına şairin yazdıklarını tanıtmaa neetinnän, şiirlärlän bilä Şevçenkonun ayırı zamannarda çizdii kimi resimnerini dä  Kiyadın sayfalarına erleştirmiş. İlerlärkän, sayfalarda Türkolog Doç.Dr. İrina Driga tarafından “Taras Şevcenko’nun Türkçe’ye Çevirisi Üzerine…” hem Kiev Milli Şevçenko Universiteti Filologiya fakulteti dekanı “Taras Şevçenko uzmanı” Prof.Dr.Grigoriy Semenük başlıklan “Halkın kiyadı” Şevçenko hem onun türkçeyä çevirilmiş yaratmaları için Doç. Dr. Tudora Arnautun çalışması için lirika hem didaktika uurunda akademik bir dillän analizini yazêr.

    Kiyada erleşmiş 400 şiir, angıları alfavitä görä sıralı. Toplumda yaratmalar başlêêr şairin Vasiyet ( Nasaat) şiirinnän. Bu yaratma verilmiş kiyatta hem original dilindä, hem da çevirilmiş formada. Burada belli olêr neet: göstermää ukrain dilinin zenginniini hem şıralıını. Buyurun, birkaç örnek (örneklär, originala görä, türkçä):

TALAN EDİLMİŞ MEZAR

Dört bir yandan

Delik - deşik edilmiş mezar

Ne aradılar ki onlar?

Dedelerimizin anılarını mı

Bulmaya çalıştılar?

Ah, ah, keşse bulsalardı, onların

gömdüklerini

O zaman çocuklar ağlamazdı,

Annelerin ise üzüntüleri olmazdı.

Şevçenko/Berezan, 09 Ekim 1843

***

GENÇLİK YILLARIM GEÇİP- GİTTİ

Ümitlerin üzerinden soğuk rüzgarlar esti

Ve kış kapımızı çaldı!

Soğuk odada tek başına otur,

Bir kimseyle birkaç kelime dahi

Konuşacak kimsen de yok, öylece de dur.

Ya danışacak insan…

Kimsen, hiç kimselerin yok!

Yalnız otur, bu sonsuz ümit

Akılsız başını iyecek

Seninle alay edecek…

Şevçenko/San-Petersburg, 18 Ekim 1860

    Kiyat erleşer taman aucun içinä, diil büük. Ama içindä sayfalar dolu Ukraynanın istoriyasınnan, folklorunnan, geografiyasınnan, büünkü yaşamasınnan, sevdalıların soluunnan. Bu kiyat gerçek Ukraynayı türk okuyucusuna annadêr.

Kaynak: Editör:
 
Etiketler:
Diğer Fotoğraflar


Yorumlar
Ulusal Gazeteler
Yazarlar
En Çok Okunanlar
Alıntı Yazarlar
Komrat
Parçalı Bulutlu
Güncelleme: 14.08.2018
Bugün
12° - 27°
Çarşamba
13° - 29°
Perşembe
14° - 32°
Anketler
Meydan! gazetası nasıl olmuş?
Komrat

Güncelleme: 13.08.2018
İmsak
03:40
Sabah
05:17
Öğle
12:27
İkindi
16:14
Akşam
19:24
Yatsı
20:54
Süper Lig
Takımlar
P
Av
M
B
G
O
Arşiv Arama
Modül 1

Bu modül kullanıcı tarafından yönetilir, ister kod girilir ister iframe ile içerik çekilir. Toplamda kullanıcı 5 modül ekleme hakkına sahiptir, bu modül dahil tüm sağdaki modüller manuel olarak sıralanabilir.

Haber Yazılımı