Bugün - 24 Ağustos 2017 Perşembe
Foto Galeri
Video Galeri
Biz kimiz
Reklama
Gagauz Şarkıları
Aza Ol
 Bize Ulaşın
www.meydangazetasi.com Logo
-
Hava Komrat °C
Haber Detayları

VLADİMİR FİLİMONOVİÇ SEKRİERU 15.05.1925 – 2014y. BUCAAN METİNNİ OOLU

BİZİM ECEL İSTORİYALARIMIZ Haberi - 04 Haziran 2014 Çarşamba - 13:19
VLADİMİR FİLİMONOVİÇ SEKRİERU 15.05.1925 – 2014y. BUCAAN METİNNİ OOLU
Resmi küçültmek için üzerini tıklayın...

  Birazdan okuyacenız ecel annatmasını, bizim tarafımızın büük oolu için, sanêrım meraklandıracek sizi. Annatmamızın kahramanı - Vladimir Sekrieru, yaşadı uzun ömür, geçirdi çok zorluk hem sevinmelik, oldu başarılı adam. Var insannarımız, ani esaplı, hodul, saygılı yaşamasını geçirerlär – bizim geçmişimizin hem eni istoriyamızın kahramannarı.

  Acıylan, büük kayıplan söleeriz, ani artık Vladimir Filimonoviç yok aramızda, yaşamaktan ayırıldı 1914-cü yılın fevral ayında. Şüpesiz, o braktı aydın hem belli bir iz Gagauziyanın hem Moldovanın tarihindä. Bu adamın anması için, Dünnä cenginin veteranı için, başarılı önderci için istäädim yazmaa onun bitki reportajını, siz dä tanışaasınız.

  2010-cu yılda, yazdım kiyadımı “Gagauziyada aaçlık 1946-47yy”. Gecä-gündüz toplaardım bu konuya görä materialları. Bölä yolum düştü Komrada, tanıştım hem sesledim V. Sekrieruyu. Bu tanışmam için pek şükürlüyüm muzey işçilerinin aylesinä Marinovlara, angıları gösterdilär bana yol hem geçirdilär bu geniş hem bakımlı kapu önünä, neredä ev saabisi V.F. Sekrieruydu. Beni hem muzeyin öndercisini pek sıcak karşıladı karı-koca Sekrierular, onnara vardı ne bana annatmaa o geçmiş yıllar için, pek sevindim, ani tanıştım bu meraklı insannarlan. Kimär kerä biz yaşarkana yan-yana hiç düşünämeeriz da, ne var bu insanın içindä? Ne taşıyer o canında?!

  Bizim lafımız baalandı kolay, aklıma geldi ölä bir fikir, ani: ”Te o tarih, o yaşêêr bu insanda! O bir legendanın dönüşmesi, bizim tarafımızın eski tarihi!” Ölä da var, Vladimir Filimonoviç yaşadı pek renkli, zengin olaylarlan bir yaşamk. O katılardır çaarılan toplantılara, buluşmalara işçilärlän, veterannarlan h.b. Şaştım onun derin hem net aklına getirmeklerinä, aklında tutmalarına. Bakmayarak, ani 85 yaşına girdiydi V.Sekrieru pek açık annadardır olannarı en ufak detalilerinä kadar. Bu annatmalar ama hepsi baalı devletimizin istoriyasınnan.

  Yaşamış rumun okupaţiya vakıtlarında, pay almış 1941-1945yy. cengindä, üüredicilik etmiş, okul müdürü olmuş, kolhoz başı işlemiş, rayispolkom başın yardımcısı olmuş, leshoz öndercisi işlemiş. Pensiyaya çıkınca çok yıl Gagauziyanın Arı Çorbacılıında başkannık etmiş. Bu geniş sırada hepsi işledii erleri yazamadım, çünkü ecel bu adamı atmış çok tarafa. Elbetki pek meraklandırdı beni onun geçmişi, yaşaması, aaçlık günnerini aklına getirmesi - çok önemniydi.

  Lafetmemizin sırasında V.F.Sekrieru söledi ölä meraklı bir incelik bana. O hiç yazmamış başurusu(zayavlenie) işä girmäk için yada iştän çıkmak için, çünkü partiya nereyi yollaarmış, o şüpesiz hem lafsız gidärmiş.

  Sade bir kerä yazmış başuru, 1944-cü yılda, noyabri ayın 10-da, açan istemiş voenkomat onu yollasın fronta, cengä.

  Yok nasıl sıralamamaa onun ödüllerini cenk etmesi için hem esaplı çalışması için, onnar pek çok, ama aralarından seçtim bunnarı:

  1. “Cenk ordenı 1-ci derecedä”, 2. “Kırmızı bayraan iş ordenı”, 3. “Moldovanın şannı nışanı ordenı”, 4. “Gurur için” medali, “Pragı kurtarmak için” medalisi hem çok, çok yubileylär için medalileri.

  Lääzım eklemää, ani Vladimir Filimonoviçin kardaşı bilinän РККА asker başıymış. Anılmış İ.F.Sekrieru Abakliya küüyündä duumuş. Bitirmiş Artileriya Akademiyasını, olmuş Tehnika bilgilerindä doktor, olmuş profesor hem ВВС РККА siläh yapma uzmanı başın yardımcısı. Bu gerçek hem büük bir başarı bizim Bucak oolu için.Vatanı için, başarıları için ona verilmiş Kırmızı Yıldızın hem Kırmızı çalışma bayraan üüsek ordenneri. Ama güç olan haberä görä o kaldırılmıştı hem 1941-ci yılda oktäbri ayında birliktä başka anılmış generallarlan hem asker bilim insannarlan kurşunnanmış “halkın düşmanı”olarak. Te bölä acımasız sert stalinin represiya maşınası daatmış üüsek asker öndercisinin yaşamasını, vatandaş cengindä payalanı, general-mayoru, sovet halkın oolunu. Elbet İvan Filimonoviç Sekrierunun adı altın bukvalarlan yazılı girdi Sovetlär Birlii hem Moldovanın eni tarihinä, ama bu artık başka bir annatma…

 Söleycäm, ani bilgileri topladıım aaçlık için kiyadın tanıtımına, ozaman, geldi Vladimir Sekrieru da. Kiyadı elindä tutarkana söledi, ani şindän sora toplanmış bilgilär kalaceklar gençlerä, evlatboylarımıza Gagauziyada, Moldovada hem şükür etti bana bu çalışmalar için.. Aaçlık için kiyat üzä çıkabildi sade bölä insannarın yardımınnan nicä V.F. Sekrieru. Bu insannarın aklından silinmedii olaylarlan, doldurabildim kiyadın sayfalarını.

 Te nasıl annattı V.F. Sekrieru o yaşanmış yıllar için:

 - Bilermisiniz, benim paalı tarih sevän dostum, bizim kuşak yaşadı romunnarın okupaţiyasını, açan bizi yokedärdilär, cenk yıllarını, aaçlık zamanını, kolektivizaţiyayı hem kolhozların oluşma zamannarını.

  Oldu kolayım işlemää komunist partiyanın çok sayıda genel sekretarlerinnän, başlayarak dürük ama saygılı Stalindän, uzun vakıt yaşamaa Brejnevlan “dondurulmuş” yılları hem başardım kendi çalışma yolumu demokrat olan Gorbaçovlan.

  Etiştim o vakıtlara, açan kurulmuş büük birlik daalamayan Sovet kardaş respublikaları da ayırıldı biri-birindän. Ama büün bizim var kendibaşına respublikamız, kendi özel avtonomiyamız. Dünnä heptän başka türlü odu eskisinä görä…

  Ama dönärsäm aaçlık yıllarına – ozaman imelik etmemezliindän çok insan öldü. O aar vakıt için annadarkana isteerim sölemää kısaca yaşamam için. Bitirdim romunnarda 7 klasımı da 15 yaşımdan beeri işlemää başladım demir yolunda. Duudum Abakliya küüyündä, çokuşaklı ayledä, biz 11 uşaktık. Bir kardaşım Nikolay raametli oldu savaş zamanı Leningradta, öbür kardaşımı İvanı kurşunnadılar 1941-ci yılda. Şindiki vakıt sade bän hem kızkardaşım Elena yaşêêrız.

 Aklıma getirärkäna savaş zamanını 1944-cü yılda, avgustun 24-dä sovet askerleri kurtardılar Abakliya küüyünü, orası ozaman baalayıcı bir stanţiyaydı, hep bombalardılar zaman-zaman rus hem alman uçakları. Ozaman çok yaralı hem ölü vardı.

 1944-cü yılın noyabri ayında istedim alsınnar beni cengä,  düştüm 121-ci pehotno-gvardeyskiy diviziyasına, oldum kurşuncu(pulemötçik). Cengä katıldım deyni pek istäärdim vermää borcu kardaşlarım İvan hem Nikolay için. Stankovıy pulemöt - 70 kila aarlıında, oldu benim dostum taa cengin bitmesinädan.

  Bizim diviziya, angısının başındaydı marşal Konev(1-ci Ukrayna portu), dolandı Berlini üülen tarafından etişmedänän Postdama döndü Praga dooru cenk etmää. May ayın 4-dä Kenisberg yanında ansızdan nemţelerin bir grupası saldırdı bizim polkumuza, askerlerin çoyu öldürüldü hem yaralandı. Bän da yaralıydım kolumdan. Ötää dooru bän düştüm Bratislav gospitalinä, orada da karşıladım Kazanmak Günün. Altı ay ilaçlanmaktan sora yollandım polka Vengriyaya. Dekabrinin 10-da bän artık etişäbildim evä, Abakliyaya. İki gün sora başladım işä küçük klaslarda üüredici olarak.

  1950-ci yılda Başkaliyada açıldı Orta okul, bän yollandım oraya direktor olarak. 1960-cı yılda da beni ayırdılar Kolhozun predsedateli işlemää, sora işledim rayispolkomda, pensiyaya çıktım Leshoz önderciliindän

  Aaçlık yılları benim aklımda birkaç resim olarak kaldılar. 1947-dä pek suuk hem kaarlı kış olduydu, o taa beter etti ölä da zor durumda kalan küülüleri. O vakıt artık imeliklär bittiydi. Abakliyada çok insan öldü aaçlıktan, sanêrım 400 kişi can verdi. Hergün Abakliyanın içindän birkaç ölü çıkarardık. Komsomolun raykomu bizi, gençleri yolladıydı taşımaa ölmüş vatandaşlarımızı mezarlaa. Çoyu insannar getirädilär ölmüş yakınnarını mezarlaadan da brakardılar onnarı kaar üstündä.

  Tutêrım aklımda çirkin bir insan imä olayını, ani oldu Çukur-Menjirdä, o küüdä işlemää buyurduydular bana. Ozaman bizä geldi bilgi, ani var  insan iyän bir kişi, çünkü artık üç uşak kayıpmış, angılarını o öldürüp iyärmiş.

   Biz hızlı bulduk o kişiyi, onu tutmaa yardım ettim bän da, ona verdilär pek çok yıl kapan.

   1947-ci yılın çeketmesindä küülerdä hem kasabalarda açıldı imäk punktları. Onnarın yardımınnan fukaarelerin çoyu kurtuldular ölümdän.

   Taa bir olay aklıma geler. Bizim Abakliya Sovet zamannarında yollardı ekin Rumıniyaya hem başka devletlerä. Ekinneri aktarardılar başka vagonnara, çünkü onnar küçüktü. Bir kerä ldu yannışlık - avariya da vagon ekinnän devirildi kaar üstünä. Aaç insannar  topladılar o ekinneri, götüräädilär becerdilkeri kadar evlerinä, çaldılar sayılardı. O olay için öndercilär  sert cezaladılar insannarı hem yakın 400 kişiyi kapana kapadılar. O ekinnär import için hazırlanmıştı, ama biz hepsimiz aaçtık, öndercilär dä aşırıya vagonnarlan ekin yollardılar.

   O vakıtlar Sovetin predsedateli Ekateriana Trofimovna Raçila işlärdi, onu sayardı insan, çünkü o cana yakındı. Küüyümüzdä kurulmuştu “görevlilär” hem “desätniki”, angıları gezärdilär 10-ar ev, aaraştırardılar aylelerin durumunu.Çoyu ölärdi selsovetin yapısında. Raykom hep dolaşardı küüyü hem savaşardı doorutmaa durumu. Aklımda tutêrım respublikaya ozaman gelmişti Kosıgin, Sovet Birlii hükümetin temsilcisi, angısı gerçek durumu üürendiynän izin verdi hepsi respublikalar tez vakıtta yardım etsinnär Moldaviyaya. Ölä da oldu. Aaçlık heptän yokedildi sade 1947-ci yılda, açan çıktı eni, zengin bereket.

 MARİYA NİKOLAEVNA SEKRİERU (RADOVA) - 18.09.1927

  -  Bän duudum Başküündä, primarın Nikolay Georgieviç Radovun aylesindä. Anam, Fedora Georgievnaylan bobam büüttülär altı uşak. Cenktän sora vakıtlar zordu, çünkü Sovet kuvetleri sade kurulup erleşärdi. Onnar en ilkin, nicä da 1940-ci yılda, tutukladılar bobamı da başka biz onu görmedik. 1944 -1949yy. pek aktiv zenginneri aaraştırıp kaldırardılar, yokedärdilär. Birdän giriştirdilär imelik nalogunu, angısını çiftçilär veräädilär devletä.

  Bobamızın tutuklanmasından sora, bütün varlıımızı da aldılar. Bizi, 6 uşaa mamuylan dışarda braktılar. Sora bir zaman için erleştik bir taftadan evdä. İnsannar tepelärlän aaçlıktan şişip ölärdilär. Bän gördüm çok ölü kar üstündä, sokaklarda seriliydi. İlk vakıtlar onnarı kimsey toplamardı. Sora küüyün Soveti verdiydi bir taliga, angısına odun gibi dizärdilär ölmüş başküülüleri da götürüp mezarlaa atardılar hepsini bir mezara. Alla kimseyä vermesin bölä bişey görmää…

  Açan açtılar imäk imää merkezlerini, biz yoktu nasıl orada iyelim, çünkü zengin ayledän sayılardık. Aaçlıktan ölmemäk için lääzımdı çıkalım küüdän. Kardaşım Fedi, gezärdi küülerdä da dilenärdi imelik. Bän da gittim Abakliya küüyünä, neredä ecel beni buluşturdu pek ii insannan – Vladimir Filimonoviç Sekrieruylan. Onunnan evlendik. Birliktä büüttük 4 uşak (biri aaretlik). Büünkü gündä sade ikisi saalıkta. Hepsi uşaklarımızlan hodullanêrız, haliz Väçeslavlan, angısı oldu Çiftçi bilgilerindä Doktor. Kocamnan yaşêêrız asirimizi Komratta, burayı taşındık 1964-tä.

   Sevinerim her günümüzä. Dua ederim uşaklarımıza hem unukalarımıza uzun kısmetli ömür…

 K.Kurdoglo

 

Haberin Diğer Fotoğrafları
 
Anahtar Kelimeler:VLADİMİR, FİLİMONOVİÇ, SEKRİERU, 15051925, –, 2014y, BUCAAN, METİNNİ, OOLU, ,
Kaynak / Editör:
 
Yorumlar
*** Yorum Yaz
Bu habere hiç yorum yapılmamış, ilk yorumu siz yapın.

Diğer BİZİM ECEL İSTORİYALARIMIZ Haberleri

BİZİM ECEL İSTORİYALARIMIZ
Diğer Başlıklar

Türkiye'den GRT'ye teknik yardım
Общество турецко-молдавской дружбы издало более 34 тысяч экземпляров гагаузских книг
Türk Dünyasında Kadın
İvan ÇELAK – BALLAD
EVROPADAKİ TÜRK SOLUU GAGAUZLAR 1. BÖLÜM
EVROPADAKİ TÜRK SOLUU GAGAUZLAR 2. BÖLÜM
EVROPADAKİ TÜRK SOLUU GAGAUZLAR 3. BÖLÜM
EVROPADAKİ TÜRK SOLUU GAGAUZLAR 4. BÖLÜM
EVROPADAKİ TÜRK SOLUU GAGAUZLAR 5. BÖLÜM
E-kitap

Meydan Fm

Sesi duyabilmek için, videoları izlerken Meydan FM'i durdurunuz lütfen.

E-Gazeta
Anket

Meydan! gazetası nasıl olmuş?


  
Beendim496 Kişi (% 84 )
  
Pek beenmedim35 Kişi (% 6 )
  
Çoktan lääzımdı olsun56 Kişi (% 10 )

Toplam 587 Kişi

Röportajlar
BİZİM ECEL İSTORİYALARIMIZ
İVAN RODİONOVİÇ KELEŞ – UZBEKİSTAN NEFTEGAZ SFERASININ İLERLENMESİNDÄ BÜÜK KATKIDA BULUNANNARDAN BİRİSİUzbekistanda İvan Keleş yaş&e...
»
»
Kim Kimdir
Anasayfa
Site Haritası
Sitenize Ekleyin
RSS Kaynağı
Hakkımızda
Reklama
Gagauz Şarkıları
Biz kimiz
Facebook
Twitter
Baalantı
Copyright ©2013 - Tüm hakları saklı tutulmaktadır.
Bu sitede yayınlanan tüm resim, materyal ve içeriğin telif hakları tarafımızca saklı olup izinsiz alınıp kullanılamaz.
0,09ms