Bugün - 11 Aralık 2017 Pazartesi
Foto Galeri
Video Galeri
Biz kimiz
Reklama
Gagauz Şarkıları
Aza Ol
 Bize Ulaşın
www.meydangazetasi.com Logo
-
Hava Komrat °C
Haber Detayları

YAKIN TARİHİMİZDÄN SESLÄR…

        Bilermisiniz, ani Moldovada var taa bir küü, angısının adı Baurçu? Eski Baurçu – bulunêr, Çadır-Lunga dolayında, ama taa bir Baurçu, Eni Baurçu, erleşik Moldovanın Kauşanı dolayında.

CÜMNÄ Haberi - 15 Kasım 2014 Cumartesi - 17:03
        Bilermisiniz, ani Moldovada var taa bir küü, angısının adı Baurçu?
Eski Baurçu – bulunêr, Çadır-Lunga dolayında, ama taa bir Baurçu, Eni Baurçu, erleşik Moldovanın Kauşanı dolayında.
Resmi küçültmek için üzerini tıklayın...

        Bilermisiniz, ani Moldovada var taa bir küü, angısının adı Baurçu?

Eski Baurçu – bulunêr, Çadır-Lunga dolayında, ama taa bir Baurçu, Eni Baurçu, erleşik Moldovanın Kauşanı dolayında.

       Bu  küüdä, angısını dolaylêêrlar salt moldovan küüleri yaşêrlar var nicä demää sade gagauzlar. Kurdular onu 1922-ci yılda gagauzlar, ani geldilär Kauşan dolayına Çadır dolayındakı haliz Baurçu küüyündän. Bunun için bilgileri istoriya kiyatlarında siz bulamıycenız. Sade erli yaşayannardan işidäbileceyniz bu küüyün oluşması için, onun kurucuları için, neredän burayı gelmişlär hem nicä erleşmişlär.

        Kökleşmişlär Kauşan dolayında Baurçulular XX-ci  asirin çeketmesindä, açan rumın administraţiyası daadarmış boş erleri, tolokaları o insannara, kimin yokmuştu toprakları. Toloka ozamannar varmış çok, onuştan her bir kişiyä verärmişlär 3,5 ektar toprak.

       İlk, taşındılar Kauşan dolayına - Karapunarlı Nikifor,Telpiz Georgiy, haliz onnar da seftä başladılar işlemää buradakı bereketli toprakları. Biz  bulunduk  bu küüdä, tanıştık onun insannarınan, gördük onun sokaklarını, üürendik neredä, nezaman, nasıl erleşmiş onun yaşayannarı da kurulmuş yaşamak düzenini burada.

      Karşıladı bizi Nina Pamujak, o işleer üüredici komuşu küüdä Kırkaeşti dä. Nina Pamujak çalışmalarınnan Baurçu küüyündä açıldı muzey, neredä var nicä görmää kim kurmuş bu küüyü , gagauz halkın eski rubalarını, eveldän kullanılan tertipleri. Nina Pamujak annattı bizä bu küüyün istoriyası için hem  kim duudu ilk Baurçi küüyündä, nicä annaşıldı onnar taa yaşêrlar da büün saalıkta bulunêrlar.

     Unutmêrlar baurçulular kendi kökleri için. Bakmayarak ona, ani gagauzlar Kauşan dolayında yakın 100 yıla yaşêrlar moldovannar içindä, onnar  koruyabildilär kendi adetlerini da büünnän büün onnarı kullanêrlar. Elbetki  kablettilär hem bakêrlar çoyu moldvannarın adetlerini hem yortularını da. Ama en yakındakı  komuşu moldvan Kırkaeşti Noy küüyün yaşayannarı  da bakêrlar bizimcäsına Eski Eni yıl adetlerini hem da gagauzların milli yortularını  Hederlez, Kasım  günnerini h.b. Butürlü kaynaşmalar oldu buradaki küülerin arasında.

       Açan laf açıldı nasıl korunêr hem kullanılêr gagauz dili bu küüdä,  belli oldu, ani, nicä bütünä Gagauz avtonomiyasında, ölä burada da gagauz dili yavaş - yavaş kaybeler. Ama bu küüdä bu proţes taa da hızlı gider zerä hertaraftan sarılı moldovan küülerinnän. Bu bir. İkinci dä o, ani gagauz uşaklarının yok kolaylıkları üürensinnär ana dilini okullarda. Üçüncü dä, o beterä, ani küü bulunêr uzakta Gagauz avtonomiyasından, yok kolaylıkları seslesinär Gagauz radiosunu hem siiretsinär Gagauz televizionunu.

         Ama bakmayarak hepsi bu zorluklara altı yıl geri  Kauşan dolayının Baurçu küüyündä, kuruldu gagauzların etnografiya muzeyi.Yolumuz düştü muzeyä dooru. Nina Pamujak, gösterdi bizä eksponatları hem annattı kim yardımcı oldu onun açılmasında hem türlü eskiliklerin toplamasında. Bu girgin insan,  büük gururluklan gösterdi bizä onun anasının stenozluk fistanını, angısı sergili muzeyin en görümnü erindä...

     Bu küüyün yaşayannarı savaşêrlar kaybetmemää baalantıyı Gagauz avtonomiyasınan. Katılêrlar oluşlara angıları geçerlär bizdä, hem elbetki onnar da çaarêrlar muasafirlää , Gagauziyanın anılmış hem sıradan insannarını, jurnalistleri, istorikleri, artistleri.

       Eskidän,  Kauşan dolayının Baurçi küüyündä vardı kendi okulu makar başlankı klasların üürencileri için, ama optimizaţiya beterinä, ani geçer respublikamızda, bu küüdä okul kapandı, da şindi hepsi uşaklar bilgileri kabletmää deyni giderlär üürenmää komuşu küüyä Kırkaeştiyä. Hem da o üzerä, ani küüdä az insan yaşêr,  birleştirdilär bu küülerin primariyaralarını da. Ama ilaçlanmaa deyni geler sıra gitsinnär ya Kişnöva ya da Kauşana, annattı Nina Pamujak.

        En büük problemalardan birisi, angısı var büün küüdä, nicä da bütünä Moldovada - o migraţiya probleması.

      Muzeydän sora yolumuz dooruldu küüdä yaşayan veterana, Yalancı Dmitriya, angısı için Nina Pamujak annatıydı bizä, ani o küüdä en büük yaşlıların birisiymiş, çünkü o sayılêr bu küüydä ilk duan uşaklarından biri. Dmitriy Yalancı, pay aldı ikinci Dünnä cengindä. O annattı bziä nicä onun anası hem bobası gelmişlär yaşamaa bu erlerä,  annattı, ani 19 yaşındaydı, açan onu aldıydılar cengä. Ama az kim biler, ani o hem hep bu  küüyün yaşayanı  Georgiy Kurdoglo döktülär kendi kanını, deyni kurtarmaa topraamızı faşıst okupnatlarından.  Ozamannar, annadêr ihtär adam,  gagauzları hem bulgarları almaazdılar cengä, deyni düşmää fronta kimileri yazılardılar, ani onnarın milleti - molodvan. İkinci vetaran, Georgiy Kurdoglo, ani, yaşêr hep bu küüdä , cenk vakıdında etişmiş taa Germaniyaya, Elbaya kadar .

      Hepsi burada yaşayannar meraklı hem pek yakın geldi üreklerimizä, çünkü onnar bizim, bizdän. Sade bir parça zor vakıtta, kendinä çalışmalık boş toprak edenmäk için, ecel onnarı buralara getirtmiş.

Bu buluşmak hem tanışmak Eni Baurçu küüyünnän, onun insannarınnan oldu video çekimneri yaparkana gagauzların tarihini açıklayacek dokumental film için.

Film hazırlanêr “Meydan” gazetası hem “Meydan Mediya” firmasının tarafından.

 

                                                                                                           Galina MARESYEVA

Haberin Diğer Fotoğrafları
 
Anahtar Kelimeler:
Kaynak / Editör:
 
Yorumlar
*** Yorum Yaz
Bu habere hiç yorum yapılmamış, ilk yorumu siz yapın.

Diğer CÜMNÄ Haberleri
Общество турецко-молдавской дружбы издало более 34 тысяч экземпляров гагаузских книг
BENİM BUCAAM - PAALI ERİM!
GAGAVUZ TÜRKÇESİNDE KORUNAN ESKİ OĞUZCA SÖZCÜKLER ÜZERİNE

GAGAVUZ TÜRKÇESİNDE KORUNAN ESKİ OĞUZCA SÖZCÜKLER ÜZERİNE
YAKIN TARİHİMİZDÄN SESLÄR…
GAGAUZİYANIN SEVİLÄN SESİ
90-cı YILDÖNÜMÜNÜ TAMAMNADI TC DOKUZUNCU CUMHURBAŞKANI - SULEYMAN DEMİREL
GAGAUZLAR BULGAR KÜÜYÜNDÄ ÇERVENŢI MUSAAFİRLİKTÄ
Diğer Başlıklar

Türkiye'den GRT'ye teknik yardım
Общество турецко-молдавской дружбы издало более 34 тысяч экземпляров гагаузских книг
Türk Dünyasında Kadın
İvan ÇELAK – BALLAD
EVROPADAKİ TÜRK SOLUU GAGAUZLAR 1. BÖLÜM
EVROPADAKİ TÜRK SOLUU GAGAUZLAR 2. BÖLÜM
EVROPADAKİ TÜRK SOLUU GAGAUZLAR 3. BÖLÜM
EVROPADAKİ TÜRK SOLUU GAGAUZLAR 4. BÖLÜM
EVROPADAKİ TÜRK SOLUU GAGAUZLAR 5. BÖLÜM
E-kitap

Meydan Fm

Sesi duyabilmek için, videoları izlerken Meydan FM'i durdurunuz lütfen.

E-Gazeta
Anket

Meydan! gazetası nasıl olmuş?


  
Beendim498 Kişi (% 84 )
  
Pek beenmedim35 Kişi (% 6 )
  
Çoktan lääzımdı olsun57 Kişi (% 10 )

Toplam 590 Kişi

Röportajlar
BİZİM ECEL İSTORİYALARIMIZ
İVAN RODİONOVİÇ KELEŞ – UZBEKİSTAN NEFTEGAZ SFERASININ İLERLENMESİNDÄ BÜÜK KATKIDA BULUNANNARDAN BİRİSİUzbekistanda İvan Keleş yaş&e...
»
»
Kim Kimdir
Anasayfa
Site Haritası
Sitenize Ekleyin
RSS Kaynağı
Hakkımızda
Reklama
Gagauz Şarkıları
Biz kimiz
Facebook
Twitter
Baalantı
Copyright ©2013 - Tüm hakları saklı tutulmaktadır.
Bu sitede yayınlanan tüm resim, materyal ve içeriğin telif hakları tarafımızca saklı olup izinsiz alınıp kullanılamaz.
0,06ms