Haber Detayı
29 Haziran 2013 - Cumartesi 14:45 Bu haber 1227 kez okundu
 
Mass-mediya gagauz dilinin ilerlemäk faktorudur
-1
Arşiv Haberi


Eni lafların peydalanmak probleması herzaman meraklandırardı lingvistleri. Ama en büük diişilmeklerin vakıtlarında, açan ekonomika, politika, kultura bölümnerindä diişilmeklär olardı,  laflıklarda da eniliklär gösterilärdi, butakım sözlüklär eni laflarlan zenginnärdilär. Sözlüün intensiv  eni laflarlan doldurulması –  o faktor, angısı belli eder  dilin durumunu. Jurnalistikanın profesional dili – o dillerin birisi, maasuz neetlär için, angısı izmet eder maasuz bilgilerä hem zanaatlara. Ölä, diil doludan aaraştırılı mass-media işçilerin maasuz leksikanın işlemäk özellikleri, angılarını kullanêrlar türlü tekst stillerindä. İşin  enilii onda, ani ilk kerä aaraştırıldılar mass-medianın maasuz leksikanın inovaṭiyaları dilin ilerlemäk yolunda. İlk kerä yapıldı analiz mass-medianın maasuz dil leksikasına. Mass-medianın dili önemni rolü oynêêr gagauz dilin ilerlemesindä hem dä yaşayannar  üürenmiş olsunnar. Mass-medianın davası göstermää  dilin gözelliini, zenginniini. Mass-medialar lääzım dooru kullansınnar ana dilini, neçinki gençlär şindiki vakıtta çok er vererlär televizion siiretmesinä, radio seslemesinä.   Tekstleri hazırlayarkana, jurnalist karşı geler zorluklan, nicä annatmaa nesoysa eni  işi yada olayı, neçinki gagauz dilndä yok maasuz laflıklar yada nesoysa spravoçniklär, neredä toplu eni terminnär. Bu üzerä jurnalistlär, toplanıp bireri,  düşünerlär da kendileri eni terminneri kurêrlar. Bu problemayı mass-media işçileri açıkladılar kendi programalarında da. Jurnalistikada çalışannar ayırêrlar terminneri, angılar  yakışıklı olaceklar hem da onnarı hepsi avtonomiya yaşayannarı annayaceklar. Ama var taa bir problema, ani yok birtürlü bakış. Da bu üzerä mass-medialarda herkezi türlü-türlü terminneri kullanêr.
Örnek: teleradioda kullanêrız üüretim bakannıı, ama gazeta kullanêr üüredici upravleniyası. Peydalanêr soruş: angı termin dooru hem angısını lääzım kullanmaa?  Praktika tarafından paalılıı onda, ani bir bölük terminnerini, angıları jurnalistikada kullanêrlar, açıkladık  hem dä belli ettik. Onnarın arasında ölä terminnär, angılarını  kullanêrlar  tele- hem radioefirdä, gazeta hem jurnal     statyalarını  yazarkana. O ölä terminnär nicä: “korespondenṭiya”, “oçerk”,” reportaj”, “intervyu” hem başka. Taa bir fayda onda, ani toplu terminnär hertürlü sferalardan alındılar, onnarı jurnalist kendi sözündä kullanêr. Bu terminnerin çoyu  kuruldu taman jurnalistlerin yardımınnan, onnarın sözündä ilk sefer çıktılar efirä, yada onnarı okuyucular gazeta sayfalarında okudular.
Aaraştırmanın haberlerinä görä bitki vakıt 70-80%  haberleri kullanıcılar kabelderlär radio hem televizionun yardımınnan, da sade 20-30% – gazetalardan hem jurnallardan. İşin teoriya tarafından paalılıı onda, ani onu var nicä kullanmaa yazarkana bilim statyalarını, termin laflıkları kurarkana. Jurnalist  ayırmêêr kendisinä auditoriya, o izmet eder hem işleer o dildä, angısını cümnä ayırêr.  Bu üzerä mass-medialar dil kullanılmasında hem ilerlemesindä büük  rol oynêêr.
Natalya Andrieş
Kaynak: (İHA) - İhlas Haber Ajansı Editör:
 
Etiketler:
Yorumlar
Ulusal Gazeteler
Yazarlar
En Çok Okunanlar
Alıntı Yazarlar
Komrat
Gök Gürültülü Sağanak Yağışlı
Güncelleme: 19.08.2018
Bugün
13° - 25°
Pazartesi
14° - 26°
Salı
14° - 26°
Anketler
Meydan! gazetası nasıl olmuş?
Komrat

Güncelleme: 18.08.2018
İmsak
03:47
Sabah
05:22
Öğle
12:26
İkindi
16:11
Akşam
19:18
Yatsı
20:45
Süper Lig
Takımlar
P
Av
M
B
G
O
Arşiv Arama
Modül 1

Bu modül kullanıcı tarafından yönetilir, ister kod girilir ister iframe ile içerik çekilir. Toplamda kullanıcı 5 modül ekleme hakkına sahiptir, bu modül dahil tüm sağdaki modüller manuel olarak sıralanabilir.

Haber Yazılımı