ÇADIR–LUNGA «ORİZONT» TEORETİK LİȚEYİN BAŞARILARI
Respublikamızda hem avtonomiyamızda genel üürenmäk kurumnarı devlet sistemasına göra işleerlär. 20 yıl geeri Gagauziyada, Çadır–Lunga kasabasında moldo-türk liţeyi özel sistemaya hem kendi prinţiplerinä görä uşaklara bilgi vermäk için kapularını açtı. Bu unikal erdä yaşamak hem üürenmäk durumu için maasuz “Meydan” gazetasının okuyucularına bilgi vermäk için liţeyin başınnan Osman Aytekinnän bizim korespondent buluştu. Bütün yapılan dialogu sayfamıza erleştireriz.
4385 defa okunmuş - 17 Kasım 2013 - Pazar 17:21

Kor.: Sayın Osman Aytekin, nezaman hem kimin iniţiativasına görä burada açıldı moldotürk liţeyi hem nezaman Canabiniz başladınız burada öndercilik etmää?

 O.A.: Bizim liţey burada 1993- cü yılda kuruldu. “Fetih” dernään teklifinä görä, Moldova Parlamenti kararına göra hem elbetki Çadır dolayın administraţiyası hem Gagauziya öndercilerinin kayıllıına görä burada liţeyimiz açıldı. İlk etapta erleştik ilerki agrokompleks yapısında, ani bulunêr Çadırın kenarında, Baurçu tarafına dooru. Bän Türkiyedän geldim 2000-ci yılda, etiştirdim Kişinövdakı moldo-türk liţeyindä dä 4 yıl işlemää, şindi genä Gagauziyadayım.

Kor.: Sanêrım, üürenmäk proţesinä başlarkan, zorluklar da çekildi?

 O.A.: Elbetki, açan sade başlardık, çok problema vardı. Uşakların hem üüredicilerin oturum erlerindä erleşmesinnän, sınıfların donadılmasınnan başta zordu. Ama isteerin sevindirmää hepsini, ani şindi hiç bir problemamız may kalmadı, hem mutluyuz, ani liţeyimiz üüsek uura çıktı.

Kor.: Liţeyin adı nezaman verildi?

O.A.: Birkaç yıl geçtiynän, Moldova Ministerlii kararına görä liţeyimizdä diişikliklär yapıldı. 2007 yılın avgust ayında bizim Kişinövdakı liţeyimizä verildi ad Liceul Teoretic «Orizont», bizim kurumun da adı Çadır- Lunga “Orizont” Teoretik Lițeyin filialı oldu.

Kor.: S-ın Osman Aytekin, nezaman bu gözäl yapıya geçtiniz?

O.A.: Bu yapıda, angısı bulunêr Çadırın may merkezindä, biz üürederiz hem terbiyederiz uşakları artık 5 yıl. Burada yapıldı hepsi lääzımnı işlär da verildi kolaylıklar komfortlu üürenmäk hem yaşamak için.

Kor.: Uşaklar burada yaşêêrlar da, dediniz, onnara imäk tä veriler mi?

O.A.: Elbetki, bizim liţeyimizdä üürenerlär uşaklar bütün Moldovanın üülen tarafından. Üürenicilerimiz Kaul, Valkaneş, Çimişliya, Komrat, Valä-Perja, Baurçu, Löva hem başka erlerdän. Biz dä hepsinä, kimin konak erleri yok, oda vereriz. 4-cü katta uşakların kalma erleri var, orada 107 uşak yaşêêr. Doyurêrız uşakları 3 kerä gündä. İmäk için erimizi er altı katta hazırladık. 1-ci katta administraţiyamız bulunêr, 2-3-cü katlarda üürenmäk sınıflarımız var.

 Kor.: Sanêrım, sınıflar şindiki vakıdın tehnologiyalarınnan donadılı.

O.A.: Mutlak! Bizim her sınıfımızda multimedia tehnikaları, bilgisayarlar, akıllı taftalar var. Fizika hem himiya sınıflarında programaya görä hepsi instrumentlär, reaktivlär var.

Kor.: Nekadar üüreniciniz var? Hem nasıl onnarı kabledersiniz?

O.A.: Bu yıl burada bilgi aldılar 196 uşak. Liţeyimizin speţifikaları var, biz kablederiz sade çocukları, 7-12 sınıflara kadar onnarı götüreriz.

Kor.: Burada işleyän insannarın sayısı çok mu?

O.A.: 70 kişiyä yakın iş vereriz. 30 üüredici, onnardan 12-si Türkiyedän, 18-i Gagauziyadan, kalanı tehpersonal.

Kor.: Sizdä üürenmäk kontraktlara görä yapılêr, nicä bän bilerim...

O.A.: Dooru, çoyu ana-bobaların hem liţeyin aralarında kontrakt yapılêr, çünkü biz bir özelkurum. İsteerim sölemää, ani yardım ederiz uşaklara, kimin yok kolayı paralı üürenmää, o üzdän 50 uşak üürener bücettä.

Kor.: Liţeyin prințipleri nasıl? Nicä burayı alınêr uşaklar?

O.A.: Savaşêrız almaa uşakları, angıları bizdä üürenmää isteerlär. Bunun için test yaptırêrız, onnarın sonuçlarına görä alêrız. Üüretmää savaşêrız ingiliz dilindä. Liţeyimizi bitirdiynän, üürenicimiz lääzım bilsin 4 dil. İngilizçedän başka moldovan, rus hem türk dillerini. Bizim neetimiz – açmaa yolu Evropa hem Amerika, Türkiyä, Rusiya h. b. Devletlerin universitetlerinä.

Kor.: Üürenicileriniz Amerikada da üürenärnişlär, öla mi?

O.A.: Dooru, büünkü gündä 10 üürenicimiz Amerikada üürener, çoyu Rusiyada, Evropada hem başka devletlerdä. Bu yıl 26 üürenicimizi kolvereriz, hepsi kararınıverdi, neredä ilerletmää üürenmelerini.

Kor.: Yok nasıl sormayım, uşakların becermekleri nasıl?

O.A.: Bizim neetlerimizdän biri – kazanmaa üüsek bilgileri. Herzaman katılêrız dünnä uurunda yapılan proektlerä. Bu gösterer gagauz uşaklarının pek talantlı hem becerikli olduunu. Bizim üüredicilerin önündä var büük daava – türlü metodlarlan belli etmää uşakların becermeklerini. İnanın, ani üüredicilerimizin kuvetleri boşuna gitmeer.

Kor.: Taa derindän annadabilirsiniz mi bunun için?

O.A.: Her yıl bizim üürenicilär katılêrlar türlü proektlerä. Liţeyimizin saytını açarsanız, göreceniz. Sade bu yıl için sölärsäm – nışannayacam, ani Türkiyedä geçän olimpiadalardan 4 medali getirdik: biri altın, ikisi gümüş hemiki dä bronza. Pek gözal bir ekologiya proektini açıkladılar orada. Azerbaycana gittilär – gümüş getirdiläar, Gruziyada birinci oldular. İkinci kerä Türkiyedä olimpiadadagrupa olarak 2-ci eri aldılar. Diil çoktan uşaklarımız Amerikadan geldilär, Hyuston kasabasında halklararası olimpiadadan bronza medali getirdilär. Orada büük konkurenţiya vardı – 68 devlet hem 41 ştat, o üzdän bu gagauzların büük başarısı oldu. Cakarta olimpiadasında – 4-cü er, Golandiyada olimpiadaya katıldılar, tezdä genä Amerikaya gideceklär.

Kor.: Saygılı Osman bey, şaştırêrsınız bukadar üüsek kazanan erlärlän. Olimpiadadan başka, uşakların olmalı olêr kolayı görmää dünnänın başka devletlerini dä?

O.A.: Ölä, medali herzaman alamarsak ta, uşaklar tanıyêrlar başka devletlerin kulturalarını, dost edenerlär – bu pek önemni. Bizi sevindirer, ani gagauz hem başka milletli üürenicilerimiz hem liţeyimizi temsil ederlär, hem Gagauziyayı, çünkü herzaman yannarında gaguz bayraanı, türlü baaşışları götürerlär. Kendi devletini tanıdêrlar – bu kazanan medalilerdän taa da önemni.

Kor.: Katılmaa türlü halklararası olimpiadalara hem proektlerä deyni uşakları kim finans eder?

O.A.: Bu soruşu biz analarlanbobalarlan birliktä çözeriz. Bir payını onnar vererlär, bir payını da liţey karşılêêr, sponsor bulêrız. Bu uurda işleeriz hem yok nasıl sölameyim türk kurumu “TİKA” için. Sponsorlar herzaman yardım ederlär, şükür ederiz onnara.

Kor.: Türkiyä büük elçilii hem iş adamnarı da, sanêrım, kalmêêrlar bir tarafta?

O.A.: Elbetki, siz ilersini aldınız. Türk iş adamnarın büük payı var bizim işlerimizin ilerlemesindä. Liţeyimizdä sıkça Türkiyedän bakannar da musaafir olêrlar. İlk kurumumuza bizim 9- cu prezidentimiz Suleyman Demirel geldiydi, 2011-ci yılda şindiki prezidentimiz Abdullah Gül geldi, bu yılın mart ayında Moldovada Türkiyä büük elçisi Mehmet Selim Kartal bizdä bulundu.

Kor.: Gagauziyanın kuvetleri yardımcı olêrlar mı sizä?

O.A.: Pek islää soruş. Mutlak sölemää isteerim, ani İspolkom hem başkan M. Formuzal herzaman yanımızda, Çadır dolayın administraţiya başı S. Buzacı, problemalarımız olduynan, çözmää hep hazır, saa olsunnar. Moldovadakı öndercilär dä bizi brakmêêrlar, ilerlememizä yardımcı olêrlar. Ama en önemnisi, bunu urgulamaa isteerim – sizin insannar pek musaafir sevän hem yardıma gelän, işçi hem hesaplı. Onnar da bizä yardım ederlär, şükürlüyüz hepsinä, isteeriz hep bölä gözäl baalantılarımız olsun.

Kor.: Elbetki biz dä, gagauzlar, üüsek paada tutêrız türk dostlarımızlan, kardaşlarımızlan iş hem başka sferalarda baalantılarımızı. Türk halkı tarafından biz pek çok yardım göreriz. Hem bizim köklerimiz bir erdän çekiler.

O.A.: Dooru sölediniz, biz, türklär, lääzım besleyelim büük aacın kökünü, angısının adı “Türk Dünnesi”, aniki dalları hem sapı çetin hem dayanıklı olsun, zengin bereket versin.

Kor.: Buluşmamız hem dialog için şükür ederim, Osman bey.

O.A.: Siz dä saa olun. Buyurun herzaman gelin.

Konstantin Kurdoglo

İlgili Fotoğraflar
ÇADIR–LUNGA «ORİZONT» TEORETİK LİȚEYİN BAŞARILARI ÇADIR–LUNGA «ORİZONT» TEORETİK LİȚEYİN BAŞARILARI ÇADIR–LUNGA «ORİZONT» TEORETİK LİȚEYİN BAŞARILARI
Sağ üst butonu tıklayarak geri dönebilirsiniz...